6%van de 342 Nederlandse gemeenten gaf in 2025 niet meer uit dan de begroting die de gemeenteraad had vastgesteld.

Taakvelden

Waar de begroting knelt

De negen hoofdtaakvelden waarover elke gemeente rapporteert, en de twee zorgbudgetten binnen het sociaal domein die de meeste jaren de doorslag geven: wat de gemeenteraden in november vaststelden, tegenover wat volgens de jaarrekening is uitgegeven.

Per jaar

Een patroon, jaar na jaar

Uitgaven en inkomsten tegenover de begroting, voor alle gemeenten samen, en het aantal gemeenten dat binnen de vastgestelde begroting bleef. Het gaat om de begroting die vóór het begrotingsjaar is vastgesteld; begrotingswijzigingen die raden in de loop van het jaar aannemen, maken deel uit van de afwijking.

Alle 342

Elke gemeente, één vakje

De huidige gemeenten per provincie, elk gekleurd naar de afwijking tussen uitgaven en begroting – een kruis waar niet beide stukken zijn aangeleverd, strepen waar de aanlevering fouten bevatte. Wijs een vakje aan voor de cijfers; klik om de gemeente op te zoeken.

Top 10

De hoogste en de laagste 10

De 10 gemeenten waarvan de uitgaven het hoogst uitkwamen ten opzichte van de vastgestelde begroting, en de 10 waarvan ze het laagst uitkwamen – als aandeel van die begroting, zodat een gemeente van 5.000 inwoners en een van 900.000 te vergelijken zijn. Niet beide stukken aanleveren, of ze met fouten aanleveren, staat bovenaan; herhaalde overtreders eerst. Kies een grootteklasse om gemeenten van vergelijkbare omvang naast elkaar te zetten, en een taakveld om daarop te rangschikken. Gelijke waarden delen een plaats. Klik op een naam voor de gemeentekaart.

Volg het geld

Het Gemeentefonds, van twee kanten

De grootste afzonderlijke inkomstenbron van gemeenten is het Gemeentefonds, een hoofdstuk van de rijksbegroting. Het ministerie van Financiën publiceert wat het Rijk raamde en betaalde; de gemeenten rapporteren wat zij begrootten en ontvingen. Twee onafhankelijke bronnen over één geldstroom – ze komen tot op enkele procenten overeen, en beide laten zien dat het bedrag groeit tussen raming en betaling: het fonds groeit in de loop van het jaar, en de gemeentelijke uitgaven ook.

De rijksbegroting

De ministeries

Elk hoofdstuk van de rijksbegroting: wat op Prinsjesdag werd gepresenteerd, de stand na de laatste begrotingswijziging, en wat werkelijk is uitgegeven. Een afwijking betekent hier niet altijd dat het doel is gemist – schuldbeheer en leningen van de Staat komen bij Financiën terecht, geld schuift tussen artikelen en fondsen, en de fondsen worden vanuit de ministeries gevoed; daarom worden de hoofdstukken nooit opgeteld. Open een hoofdstuk voor de artikelen.

Provincies

De twaalf provincies

Ook de provincies leveren in deze indeling aan, op hun eigen taakvelden.

Waterschappen

De 21 waterschappen

De waterschappen beheren de dijken, het waterpeil en de zuiveringen, betaald uit hun eigen belastingen. Het CBS verzamelt hun jaarrekeningen, niet hun begrotingen; daarom lezen we beide kanten uit de jaarrekening van elk waterschap zelf, waarin de begroting die vóór het jaar is vastgesteld naast de realisatie staat: alle lasten en alle baten, vóór reserves.

Zelfstandige bestuursorganen

De 126 zbo's: binnen hun begroting?

UWV, SVB, het CBS, de RDW, het COA, de cultuurfondsen: zelfstandige bestuursorganen voeren taken van het Rijk uit op afstand van de minister. Wat zij uitgeven en wat zij hadden begroot, staat in hun eigen jaarverslagen; wat het Rijk hun betaalt, in een bijlage bij het jaarverslag van elk ministerie. Wij lazen beide, voor elke zbo in het Register van Overheidsorganisaties.

Opzoeken

Zoek een provincie of gemeente op

Het land of een provincie, opgeteld over de gemeenten die er in elk jaar toe behoorden – of één gemeente: begroting tegenover jaarrekening, per jaar en per taakveld, per inwoner, en naast gemeenten van vergelijkbare omvang.

Europa, de volgende stap

EU-cohesiemiddelen: toegekend en uitbetaald

De vraag, een niveau hoger. Voor 2021–2027 kende de EU € 1.641 miljoen aan cohesiemiddelen toe aan de Nederlandse programma's; op 30 september 2026 was daarvan 37,1% uitbetaald. Daarmee staat Nederland 5e van de 27 lidstaten; in de EU als geheel is 28,4% uitbetaald, volgens de eigen cijfers van de Europese Commissie.

Vervolg

Wat hierna komt